MIDDEN - DELFLAND

MIDDEN - DELFLAND
IN BEELD

  [Start] [Agenda] [Nieuws] [Plattegrond]

 

Voorjaarsconcert met Schilderijententoonstelling - 19 maart 2017

15 maart 2017. Op zondagmiddag 19 maart om 14:00 uur geven de orkesten van Sint Caecilia uit Schipluiden en Pius X uit Poeldijk een Voorjaarsconcert in de rk Jacobuskerk in Schipluiden. De twee meest aansprekende muziekstukken die ten gehore worden gebracht zijn de Schilderijententoonstelling van Modest Moussorgski en de Hymn of the Highlands van Philip Sparke. De toegang is gratis; met een vrije gift kan het concert worden beoordeeld.

Het harmonieorkest van Sint Caecilia Schipluiden o.l.v. Harmen Cnossen begint met het alom bekende muziekstuk 'Schilderijen van een tentoonstelling' van Modest Moussorgski (1839-1881). Hij maakte hij een muzikale interpretatie van tien tekeningen en aquarellen van zijn vriend Viktor Hartmann (1834-1873), een Russische architect, beeldhouwer en kunstschilder.

Na de pauze neemt de fanfare van Pius X uit Poeldijk op het podium plaats. Onder leiding van hun nieuwe dirigent Gerben Kralt speelt het orkest onder andere een sfeervol werk van Philip Sparke, de Hymn of the Highlands.

Schilderijententoonstelling en Hymn of the Highlands

Schilderijen van een tentoonstelling - de muziek

Modest Moussorgski componeerde het muziekstuk voor piano. Aanleiding was het overlijden van Hartmann in 1873; Maurice Ravel orkestreerde het stuk voor symfonieorkest en Joisé Schyns transcribeerde de versie van Ravel voor harmonieorkest. Het is een afwisselend en uitdagend werk. Het eerste deeltje en enkele korte tussendeeltjes hebben de naam Promenade en symboliseren het wandelen naar een volgend schilderij. De verschillende promenades zijn variaties op hetzelfde thema.

Modest Moussorgski
Modest Moussorgski (1839-1881). 

De tien delen van de 'Schilderijententoonstelling' zijn:

  1. Gnomus, Een kreupele gnoom die grotesk loopt. De titel verwijst naar een tekening van een notenkraker die uitgesneden is in de vorm van een gnoom.
  2. Il vecchio castello, Een oud kasteel waar 's nachts een minstreel een lied zingt. Ravel gebruikte in zijn orkestratie uit 1922 een saxofoon voor de solostem.
  3. Tuilerieën, nu een tuin in Parijs. De geluiden van de spelende kinderen in de tuinen klinken in de muziek door. Eerst hoort men de jongens, dan de meisjes. Het ritme suggereert hun voortdurende gekwebbel en spel.
  4. Bydlo. Het thema is hier de draaiende zware wielen van de Poolse ossenwagen. Een sterk geaccentueerde puls is hoorbaar in de muziek.
  5. Ballet van de kuikens in de dop. Een van de opvallendste delen: het kuikenballet. Hier hoor je de kuikens in de dop een ballet uitvoeren.
  6. Samuel Goldenberg en Schmuÿle. Een ruzie tussen een rijke en een arme Poolse jood (de namen zijn fictief). Een parodiestuk, waarin Joodse en Poolse thema's hoorbaar zijn.
  7. Limoges, het marktplein. In dit deel zijn de ruziënde marktvrouwen te horen op het marktplein van het Zuid-Franse stadje Limoges.
  8. Catacombae (Sepulcrum Romanus). De catacomben van Parijs worden verkend met een lamp. De Latijnse titel slaat op het feit dat in de Parijse catacomben ook Romeinse graven liggen.
  9. De hut op de kippenpoten (Baba-Yaga). De hut van Baba-Yaga is een Russisch sprookje over een heks die in een hut op kippenpoten woont en die kinderen lokt om die op te eten.
  10. De grote poort van Kiev. De Grote Poort van Kiev was een architectonisch ontwerp van Hartmann, dat echter nooit is gerealiseerd.

Een mooie uitvoering om te beluisteren en te bekijken is van Herbert von Karajan met het Berlin Philharmonic Orchestre.

De pianoversie gespeeld door Viktor Urvalov is ook op Youtube te beluisteren.

Schilderijen van een tentoonstelling - de schilderijen

Veel schilderijen zijn verloren geraakt of misschien wel vernietigd. Hieronder zijn de nog bekende afgebeeld. Dit muziekstuk is bij uitstek geschikt om tijdens de muziek ook deze schilderijen te vertonen. Voor de missende stukken wordt met creativiteit alternatieve beelden gebruikt, zoals ook in de versie van Herbert von Karajan (zie boven). De schilder Ed Wennink maakte tien schilderijen die het verhaal uitbeelden.

Viktor Hartmann
Viktor Hartmann (1834-1873).

Gnomus
Gnomus.

Gnomus
Ballet van de kuikens in de dop.

Gnomus
Samuel Goldenburg en...

Gnomus
... Schmuÿle.

Gnomus
Catacombae.

Gnomus
De hut op de kippenpoten (Baba-Yaga).

 

Gnomus
De Grote poort van Kiev.

 

Bronnen:

Geluidsopname van het concert van Caecilia Schipluiden

Opmerking: Deze opname blijven slechts een korte tijd beschikbaar op deze locatie.

20 maart 2017